Üç proqnoz, bir büdcə: Azərbaycanın 2026 artım fərqi ilə planlaşdırma
Üç proqnoz, bir büdcə: Azərbaycanın 2026 artım fərqi ilə planlaşdırma
Azərbaycan iqtisadiyyatı 2025-ci ildə 1,4 faiz artıb. 2026-cı il üzrə proqnozlar isə üst-üstə düşmür və aralarındakı fərq gələn ilin büdcəsini qurma üsulunuzu dəyişəcək qədər genişdir.
Azərbaycan Mərkəzi Bankı may ayında 2026-cı il üzrə proqnozunu fevraldakı 2,4 faizdən 1,1 faizə endirib. AYİB və Asiya İnkişaf Bankı isə 2 faizə yaxın göstərici verir. Bu fərq demək olar ki, tam bir faiz bəndinə bərabərdir, yəni ölçülü artıma görə planlaşdırma ilə sabit daxili tələbə görə planlaşdırma arasındakı fərqdir.
Birinci rüb hər iki mövqe üçün arqument verir. İqtisadiyyat illik hesabla 0,3 faiz kiçilir, neft və qaz sektoru 1,2 faiz azalır, qeyri-neft sektoru isə 0,2 faiz artır. Rüb üzrə orta inflyasiya 5,7 faiz oldu və 2 ilə 6 faiz arasındakı hədəf bandının yuxarı həddinə yaxınlaşdı.
Maliyyə komandaları üçün praktiki cavab proqnozlardan birini seçmək deyilç məhz vahid rəqəm üzərində büdcə qurmağı dayandırmaqdır.
Bu il üç addım önəmlidir. Birincisi, planınızdakı tək proqnoz rəqəmini iki və ya üç ssenari ilə əvəz edin və hər birinə konkret xərc tədbiri bağlayın ki, reaksiya lazım olmamışdan əvvəl razılaşdırılsın. İkincisi, qeyri-neft gəlir sətirlərini ayrıca stress testindən keçirin, çünki proqnozlar arasındakı əsas fərq məhz orada yerləşir. Üçüncüsü, məsrəfləri inflyasiya bəndinin orta nöqtəsinə deyil, yuxarı yarısına görə modelləşdirin və tədarükçü qiymət şərtlərini bu əsasda yenidən nəzərdən keçirin.
Planlaşdırma dövrünə ssenari intizamı ilə girən şirkətlər il ərzində büdcəni yenidən işləyib düzəltməyə qat-qat az vaxt sərf edir və idarə heyəti həssaslıqların harada olduğunu daha aydın görür.
BDO Azərbaycan maliyyə komandalarına qeyri-müəyyən makro mənzərəni idarə heyətinin təsdiqləyə biləcəyi plana çevirməkdə kömək edir. Məsləhətçilərimiz ssenari modelləri qurur, proqnozları stress testindən keçirir və büdcənizin arxasındakı ehtimalları gücləndirir.

