CBAM artıq sadəcə hesabat deyil: azərbaycanlı ixracatçıları 2026-cı ildə nə gözləyir
CBAM artıq sadəcə hesabat deyil: azərbaycanlı ixracatçıları 2026-cı ildə nə gözləyir
Avropa İttifaqının Sərhəd Karbon Tənzimləmə Mexanizmi 2026-cı il yanvarın 1-dən yekun rejimə keçdi. Öhdəliyin əsasən hesabatdan ibarət olduğu keçid mərhələsi başa çatdı. Karbon xərci artıq əhatə olunan məhsulların Avropa bazarındakı satış qiymətinin bir hissəsidir.
Mexanizm alüminium, sement, gübrə, dəmir və polad, elektrik enerjisi və hidrogeni əhatə edir. Azərbaycan istehsalçıları üçün alüminium və polad ən aydın risk sahəsidir, lakin Avropa tədarük zəncirlərinə komponent və ya aralıq məhsul təqdim edən şirkətlər çox vaxt bunu fərq etmədən təsir altına düşür.
Bir dəyişiklik xüsusi diqqət tələb edir. Aİ-nin 2025/2083 nömrəli Reqlamenti sement, dəmir və polad, gübrə və alüminium üçün təqvim ili ərzində 50 tona qədər vahid kütlə əsaslı azadolma tətbiq etdi. Bu həcmdən aşağıda idxalçı öhdəlikdən kənardadır. Yuxarıda isə idxalçı səlahiyyətli CBAM deklarant statusuna malik olmalıdır və 2026-cı il emissiyalarını əhatə edən sertifikat satışları 2027-ci ilin fevralında başlayır. Elektrik enerjisi və hidrogen kütlə əsaslı həddən istisna edilib.
Kommersiya nəticəsi aydındır. Avropalı alıcınızın deklarasiyanı tamamlamaq üçün sizdən təsdiqlənmiş emissiya məlumatları lazımdır. Bu məlumat yoxdursa, natamamdırsa və ya yoxlanıla bilmirsə, idxalçı defolt qiymətlərdən istifadə etməlidir. Defolt qiymətlər ehtiyatlı müəyyən edilib və adətən daha baha başa gəlir. Bu andan etibarən karbon xərci onların inzibati detalı deyil, sizin müqavilənizdə danışıqlar mövzusuna çevrilir.
Bu prosesi uğurla idarə edən ixracatçılar 2026-cı ildə hansı məhsul xətlərinin əhatə olunduğunu müəyyənləşdirmək, obyekt səviyyəsində emissiya məlumat bazası qurmaq və alıcılarla hansı sübutların nə vaxt mübadilə ediləcəyini razılaşdırmaqla başlayıb.
BDO Azərbaycan ixracatçılara CBAM risk xəritəsinin qurulması, emissiya məlumatlarına hazırlıq və bunlarla bağlı müqavilə şərtləri üzrə məsləhətlər verir. Alıcılarınız 2027 satınalma şərtlərini müəyyən etməmişdən əvvəl komandamızla əlaqə saxlayın.
Mexanizm alüminium, sement, gübrə, dəmir və polad, elektrik enerjisi və hidrogeni əhatə edir. Azərbaycan istehsalçıları üçün alüminium və polad ən aydın risk sahəsidir, lakin Avropa tədarük zəncirlərinə komponent və ya aralıq məhsul təqdim edən şirkətlər çox vaxt bunu fərq etmədən təsir altına düşür.
Bir dəyişiklik xüsusi diqqət tələb edir. Aİ-nin 2025/2083 nömrəli Reqlamenti sement, dəmir və polad, gübrə və alüminium üçün təqvim ili ərzində 50 tona qədər vahid kütlə əsaslı azadolma tətbiq etdi. Bu həcmdən aşağıda idxalçı öhdəlikdən kənardadır. Yuxarıda isə idxalçı səlahiyyətli CBAM deklarant statusuna malik olmalıdır və 2026-cı il emissiyalarını əhatə edən sertifikat satışları 2027-ci ilin fevralında başlayır. Elektrik enerjisi və hidrogen kütlə əsaslı həddən istisna edilib.
Kommersiya nəticəsi aydındır. Avropalı alıcınızın deklarasiyanı tamamlamaq üçün sizdən təsdiqlənmiş emissiya məlumatları lazımdır. Bu məlumat yoxdursa, natamamdırsa və ya yoxlanıla bilmirsə, idxalçı defolt qiymətlərdən istifadə etməlidir. Defolt qiymətlər ehtiyatlı müəyyən edilib və adətən daha baha başa gəlir. Bu andan etibarən karbon xərci onların inzibati detalı deyil, sizin müqavilənizdə danışıqlar mövzusuna çevrilir.
Bu prosesi uğurla idarə edən ixracatçılar 2026-cı ildə hansı məhsul xətlərinin əhatə olunduğunu müəyyənləşdirmək, obyekt səviyyəsində emissiya məlumat bazası qurmaq və alıcılarla hansı sübutların nə vaxt mübadilə ediləcəyini razılaşdırmaqla başlayıb.
BDO Azərbaycan ixracatçılara CBAM risk xəritəsinin qurulması, emissiya məlumatlarına hazırlıq və bunlarla bağlı müqavilə şərtləri üzrə məsləhətlər verir. Alıcılarınız 2027 satınalma şərtlərini müəyyən etməmişdən əvvəl komandamızla əlaqə saxlayın.